Παπαδημητρίου Βασιλική

Ψυχολόγος Μ.Sc. Ιατρικής

Υπαρξιακή-Συστημική

Ψυχοθεραπεία

frankl4.png
Image Caption
Image Caption
Image Caption

Υπαρξιακή-συστημική ψυχοθεραπεία

Η υπαρξιακή-συστημική ψυχοθεραπεία συνδυάζει τις αρχές της συστημικής θεωρίας ενώ παράλληλα δίνει φως στα σημαντικά υπαρξιακά ζητήματα του κάθε ανθρώπου. Μέσα από το πρίσμα της προσέγγισης αυτής οι θεραπευόμενοι καλούνται να αντιμετωπίσουν τα προβλήματα  περισσότερο ως  προκλήσεις ζωής και ευκαιρίες για αλλαγή παρά ως συμπτώματα ψυχοπαθολογίας και αρρώστιας.

Στην καρδιά της προσέγγισης βρίσκεται η εξερεύνηση του νοήματος και της αξίας της ζωής, με βάση την οποία οι άνθρωποι καλούνται να ζήσουν αυθεντικά, σε συμφωνία με τα προσωπικά τους ιδανικά, τις προτεραιότητες και αξίες, να είναι αληθινοί και ειλικρινείς με τον εαυτό τους, να ζουν σκόπιμα και συνειδητά και όχι τυχαία ή κατά λάθος προσδιοριζόμενοι από εξωτερικές συνθήκες. Ταυτόχρονα, δίνεται έμφαση όχι στη στατικότητα και την αδράνεια αλλά στη συνεχή διαμόρφωση της προσωπικής ταυτότητας μέσα από τα βιώματα του καθενός, ενώ η αβεβαιότητα προσδιορίζεται ως κάτι λειτουργικό και υγιές και ως πρόκληση για ανακάλυψη νέων δυνατοτήτων.

Η ψυχική υγεία προσδιορίζεται από την ικανότητα του ατόμου να χειριστεί ικανοποιητικά την πολυπλοκότητα της ζωής του, του κόσμου, και των σχέσεών του με τους άλλους ανθρώπους, ενώ η ψυχική διαταραχή προκύπτει ως αποτέλεσμα της αποφυγής της αλήθειας της ζωής και της ζωής υπό την σκιά και το βάρος της επίδρασης των προσδοκιών και των αξιών των άλλων ανθρώπων.

Με βάση τα παραπάνω η οποιαδήποτε ενόχληση εκλαμβάνεται ως κάλεσμα σε δράση, με στόχο όχι το πώς θα καταφέρει κανείς να αποφύγει μια δυσάρεστη εμπειρία, αλλά αντίθετα,πώς θα την αντιμετωπίσει με τρόπο ανοιχτό και διάθεση να συνδέσει τον εαυτό με τη ζωή και τα παρεπόμενά της, χωρίς να προσπάθεια να αποφύγει τις εσωτερικές δυσκολίες που αναπόφευκτα συναντά στο δρόμο του, και κυρίως χωρίς να αποφεύγει  την προσωπική ευθύνη, ανεξαρτήτως κόστους.

Σύμφωνα με την συστημική προσέγγιση γεννιόμαστε και εξελισσόμαστε μέσα σε συστήματα, δηλαδή, ομάδες ισχυρής επιρροής, με κυρίαρχη την οικογένεια. Σε κάθε σύστημα κάθε μέλος συνδέεται με όλα τα άλλα μέλη με ένα πλέγμα σχέσεων που υπερβαίνει τα μέλη και καθορίζει την πορεία και την εξέλιξη όλων. Τα μέλη μιας οικογένειας αλληλοεπηρεάζονται και αλληλο-προσδιορίζονται έτσι ώστε να γίνεται  ανέφικτη η εξέταση και η κατανόηση της συμπεριφοράς του ενός ανεξάρτητα από την συμπεριφορά του άλλου.Η οικογένεια όπως και κάθε ζωντανό σύστημα, δεν είναι μια απλή σύναξη ατόμων, αλλά μια ενότητα, «ένα σύνολο» με τη δική του δομή, δικούς του κανόνες και στόχους.

Έτσι, οι δυσκολίες αλλά και αλλαγές που μπορεί να παρουσιάσει ένα άτομο στην προσωπική του πορεία και εξέλιξη είναι σε άμεση αλληλεξάρτηση και αλληλεπίδραση με τα σημαντικά συστήματα στα οποία ανήκει. Με βάση αυτό, εξαιρετικής σημασίας κρίνεται η κατανόηση των ρόλων και της θέσης του καθενός στο εκάστοτε σύστημα και στην συγκεκριμένη φάση της εξέλιξης του. Το άτομο βγαίνει από την άδικη θέση του προβληματικού που από δική του και μόνο αδυναμία δεν μπορεί να προχωρήσει στην ζωή του και η προσωπική πορεία συσχετίζεται με τις εξελικτικές φάσεις των αντίστοιχων συστημάτων που ζει και αναπτύσσεται, χωρίς ταυτόχρονα να θεωρείται ανεύθυνο και απλό υποχείριο της δυναμικής των ομάδων που ανήκει.